Natuurlijke dekking merrie onvoordelig en risicovol
De lente is weer begonnen. Het nieuwe leven ontluikt. Dat geldt ook voor de dierenwereld. In deze aflevering wil dierenarts Reinier Logcher uit Zuidwolde het in het bijzonder hebben over de paarden. Centraal staat een van de hengstenhouderijen, waarvoor Reinier Logcher van de Dierenartsenpraktijk Zuidwolde de begeleiding in handen heeft.
Een dekhengst (hier Houston van Hengstenhouderij Veninga) dekt steeds minder op natuurlijke wijze een merrie. (c) Foto: Reinier Logcher
Het dier
Het paard. In het bijzonder de dekhengst en de merrie. De eerste veulens zijn alweer geboren. Dat gebeurt, in tegenstelling tot andere diersoorten, niet het hele jaar door, maar met name in het voorjaar en zomer. Het paard is nog een echt seizoensdier en de draagtijd is elf maanden.
De dekking
Er zijn in ons land verschillende hengstenhouderijen, die hun paarden daarvoor beschikbaar stellen. In Stuifzand bij Hoogeveen hebben Riekus en Ilonka Veninga een hengstenhouderij. Hun tophengst is Houston. Houston is ondermeer de vader van het kampioensveulen Whitney. Dit veulen werd vorig jaar op een veiling in Borculo verkocht voor 29.000 euro. Het duurste veulen ooit. Maar ook de hengsten Lancelot en Royal Bravour staan hier ter dekking.
De natuurlijke dekking van een merrie door een hengst komt steeds minder voor. Dat gebeurt nog slechts in ongeveer twintig procent van de gevallen. Aan natuurlijke dekking zijn risico's verbonden. Het overdragen van geslachtsziektes is een mogelijkheid. Bovendien kan de hengst bij het bespringen van de merrie zichzelf en de merrie verwonden. Voorts is natuurlijke dekking erg onvoordeling. Een dekhengst produceert namelijk in een keer zoveel sperma, dat daarmee maar liefst 25 merries kunnen worden bevrucht. Vandaar dat steeds meer de voorkeur wordt gegeven aan KI (Kunstmatige Inseminatie).
Opvang sperma
Om de hengst in de juiste stemming te brengen loopt de hengstenhouder vaak langs de stalboxen met hengstige merries. Vervolgens springt de hengst op een kunstmerrie (bok) en deponeert via een kunstschede zijn sperma in een reservoir. Het sperma wordt vervolgens gecontroleerd en opgeslagen. Een gedeelte is voor eigen gebruik en de rest wordt per koerier verstuurd naar andere hengstenhouders. Ook is het mogelijk sperma in te vriezen. Dat gaat vaak naar het buitenland ten behoeve van kunstmatige inseminatie van merries aldaar.
Het sperma blijft twee dagen goed in de baarmoeder. Achttien dagen na de inseminatie controleren wij of de merrie drachtig is. Na zes weken doen we dat opnieuw.